Drogi Internauto!
Czy trafiłeś tu
przypadkiem, czy też umyślnie, miło mi gościć Cię. Celem niniejszej
strony jest zebranie w jednym miejscu informacji i materiałów o
Karniszynie - stworzenie kompendium wiedzy o dawnym mieście nad
Lutą, osadzie młyńskiej, miejscu dla mnie wyjątkowym.
Materiały zbierane były przeze mnie przez prawie
trzydzieści lat od kiedy zainteresowałem się lokalną historią i
genealogią. Zbieram stare pocztówki, zdjęcia, Bieżuńskie
Zeszyty Historyczne, publikacje regionalistyczne i materiały
archiwalne dotyczące Bieżunia i okolic. Dokumentuję
genealogię przodków z Karniszyna.
Przed dwiema dekadami kwerendy archiwalne wymagały bardzo dużo
czasu i pracy. Dziś większość materiałów jest dostępna on-line
co pozwala przybliżyć ich treść zainteresowanym.
Na szczególne opracowanie historii czeka z
pewnością OSP w
Karniszynie oraz Koło Gospodyń Wiejskich i orkiestra. Bardzo brakuje
starych zdjęć Karniszyna. Pożar wsi z 1962 r. zniszczył rodzinne
pamiątki i archiwa. Dziś możemy jedynie odtwarzać wygląd wsi z
późniejszych albumów rodzinnych oraz ze zdjęć,
które przechowała
rodzina w innych wsiach. Pojedyncze zdjęcia od lat 80. XX w. są w
lokalnych publikacjach (teren zamku, kośicoła i ulica w centrum wsi).
Dużo informacji o Karniszynie daje
dokładniejsza analiza zachowanej kartografii i planów
archiwalnych od k.
XVIII w. Mało wiadomo o dawnej zabudowie i domach. Dziś mam obraz tych
budynków jedynie ze wspomnień babci i mamy.
Jeżeli chcieliby Państwo podzielić się materiałami
historycznymi, relacjami, uzupełnić informacje na tej stronie to zapraszam do
kontaktu. Wszelkie prawa autorskie do zamieszczanych materiałów
zachowują ich autorzy. Zachęcam do zainteresowania genealogią i historią swoich rodzin.
W moim sercu Karniszyn
zajmuje miejsce szczególne. Tutaj urodziła się moja mama i
dziadkowie. Z Zawkrza pochodzi cześć rodziny i połowa
przodków. Karniszyn to
miejsce moich dziecięcych zabaw, poznawania wiejskiego życia i letniego
wypoczynku. To co dla mnie najdroższe
w dzieciństwie wiąże się z Karniszynem. Tutaj dzięki opowiadaniom
babci i prababci w połowie lat 90. XX w. zrodziła się moja największa
pasja
- genealogia i zamiłowanie do lokalnej historii.
Zapraszam!
Łukasz "Neczko" Netczuk, 2009-2025
architekt, urbanista i zabytkoznawca
Co czyni Karniszyn wyjątkowym?
Karniszyn jest wyjątkowy przede wszystkim dlatego, że od 1519 r. do ok.
1660 r. był miastem. Już od dawnych czasów istniało tu
osadnictwo - od XII w. mieścił się tu gród, a od XIV do XVII
karniszyński zamek - jedyny w okolicy oprócz bieżuńskiego -
strzegł traktów wiodących ku granicy z Państwem Krzyżackim i
Prusami. Ponadto w latach 1530-1755 mieszczanie karniszyńscy mieli
własną parafię pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Kościół
rozebrano w 1770 r.
Właścicielami tych ziem byli światli magnaci i mazowiecka
szlachta, byli to m.in. Wieczfińscy, Działyńscy i Zamoyscy. Już w 1760
r. Andrzej Zamoyski oczynszował mieszkańców Karniszyna i swych
rozległych okolicznych dóbr. Z tego też względu rolnicy
zamieszkujący te tereny należeli do dość zamożnych i cieszyli się
wieloma swobodami.
W okolicy zachowało się wiele szlacheckich
wiosek i zaścianków, a osiadła w nich przed wiekami
szlachta i kmiecie, mieszkają tu do dziś. Mieszkańcy ziemi
zawkrzeńskiej odznaczają się życzliwością i gościnnością.